Германияға шығарылатын қазақстандық экспорт импорттан екі есе артып кетті
АВТОР

11.09.2015 • 11:29 2143

Германияға шығарылатын қазақстандық экспорт импорттан екі есе артып кетті

«Капитал.kz» іскерлік апталығы Қазақстандағы дипломатиялық миссия жетекшілерімен сұхбаттар сериясын жариялай бастады

Германия Республикасы мен Қазақстан Республикасы 20 жылдан астам уақыттан бері барлық бағыт бойынша тығыз қарым-қатынас жасап келеді. Оны әсіресе экономика саласынан айқын байқауға болады. Германия үшін Қазақстан Орталық Азия аймағындағы маңызды сауда-саттық серіктес болып табылады. Неміс статистикасына сәйкес, былтырғы жылы еліміздің сауда-саттық көлемі 6 млрд еуроны құраған екен.

Айта кетерлігі, Қазақстанның импортшы елдері арасында Германия төртінші орынды және қазақстандық өнімдерді негізгі сатып алушылар арасында он бірінші орынды иеленеді. ҚР-да 200-ден астам неміс компаниясы жұмыс істейді. Маңызды инвестициялар құрылыс материалдары мен көтерме сауда салаларына құйылған.

«Капитал.kz» іскерлік апталығының осы нөмірінде Қазақстандағы ГФР елшісі Гидо Херц екіжақты қарым-қатынас пен оның даму келешегі туралы әңгімелейді.

– Сіз екіжақты қарым-қатынас дамуының келешегі жайлы не айтасыз?

Германия мен Қазақстан арасындағы сауда-саттық байланысы бірін-бірі толықтырып отырған экономикалардың арқасында ұзақ жылдан бергі қарқындылығымен ерекшеленеді. Қазақстан көбінесе, табиғи ресурстардың экспортшысы болып табылады, ал Германия өз кезегінде, жоғары технологияларын ұсынуда.

Мен Қазақстанның шикізаттық бағыттан бас тартқысы келетінін білемін. Экономикада ресурстар қарғысы немесе молшылық қарама-қайшылығы деген ұғым бар. Бұл табиғи қорлары аз немесе қоры мүлде жоқ елдерден гөрі, көбінесе, табиғи ресурстарға бай елдерді экономикалық тұрғыдан онша дамымаған деп санайтын түсінікке байланысты. Мысалға, Батыс Африканың көптеген елдері де осындай қиындықпен бетпе-бет келген. Алайда Қазақстан ол қауіпті дер кезінде байқай білді. Қазіргі кезде көп елдердің экономика құрылымын әртараптандыруға деген айрықша ұмтылысын байқауға болады. Міне, дәл осы ұмтылыстарда батыстық өнеркәсіптік елдер лайықты серіктес болып табылады. Германия да солардың қатарында.

– Екі ел арасындағы тауар айналымының көлемі қандай?

Германия мен Қазақстанның статистикалық агенттіктері көрсеткен сандардың арасында біраз айырмашылық бар. Егер қазақстандық деректерге сүйенсек, екі ел арасындағы тауар айналымы $4,1 млрд-ты құрайды екен. Ал неміс статискасы 6 млрд еуроны (ред.ескертуі – $8 млрд) құрайтынын айтады. Бұған себеп, Қазақстанның Германияға арналған, үшінші елдер арқылы, сонымен қатар, еуропалық өзге елдерде тіркелген неміс компаниялары арқылы өтетін экспортты ескермей отырғандығындығында.

Мысалға айтсақ, Нидерландыдағы экспорттың үлкен үлесі Германияға тиіселі. 6 млрд еуро тұрғысынан қарағанда, Қазақстанның орасан зор сауда артықшылығына кенеліп отырғанын байқауға болады. Немістердің сыртқы саудасында бұл көп кездесе бермейтін жағдай. Германия дәстүрлі түрде импорттаудан гөрі, көбірек экспорттайды. ГФР-дағы қазақстандық экспорт 4 млрд еуроны құрайды, ал импорт – екі есе аз.

– Сіз Қазақстан Республикасындағы инвестициялық климатқа қандай баға берер едіңіз?

Бизнес-ортадағы неміс өкілдері жұмысқа рұқсат алуда қиындықтардың бар екенін айтады.

Бірінші кезекте, бұл жұмысты баяулата түсетін бюрократиялық әуре-сарсаңдар. Оған себеп – түрлі өңірлік әкімшіліктердегі бірегей стандарттардың болмауы.

Содан кейін шетелдік мамандарды жұмысқа алу барысында үлестеу мәселесі туындап жатады. Осыған байланысты шетелдік инвесторлар мен жергілікті мекемелер арасындағы пікірталастар толастаған емес. Кейбір жағдайларда келіссөздер арасына елшілік араласып жатады.

Мен серіктес ретінде Қазақстанның жұмсақтығын атап өтер едім. Мысалы, биылғы жылдың сәуір айында ҚР Сыртқы істер министрлігі ағымдағы мәселелерді талқылау үшін дипломатиялық миссия жетекшілері мен кәсіпкерлік өкілдерін шақырды. Инвесторлар мен елшіліктерге жазбаша түрде ресми өтініштер толтыру ұсынылды. Аталмыш құжат тиісті органдадың қарауына жіберіліп қойылды. Қазір біз қазақстандық тараптың шешімін күтіп отырмыз.

Сондай-ақ, тағы бір маңызды жайт – жергілікті құрам мәселесі болып табылады. Тәртіп бойынша, шетелдік компания өндірген тауар құрамының белгілі бір пайызы Қазақстанда жасалуы тиіс. Бұл айтарлықтай қиын мәселе, өйткені қазақстандық нарық көптеген неміс компанияларының стандарттарына сай құрамдас бөліктерді ұсына алмай отыр. Өндіріс технологиясы неғұрлым жоғары болған сайын, өнімдегі жергілікті құрамдас бөлікпен қамтамасыз ету соғұрлым қиындау бола түспек.

Қазақстанның жоғары технологиялық өндірістерді тарту ұмтылысы орынды-ақ. Бірақ соған қарамастан, жоғарыда айтылған мәселелер инвесторлар жұмысын едәуір қиындата түсуде.

Өндірісті Қазақстанда құру жергілікті құрам мәселесінің бір ғана жауабы болмақ.

Және ең тиімді жолы – қазақстандық мамандарды жоғары технологияларға оқыту. Осылайша инвестор үлестеу мәселесін шешетін болады.

Жалпы алғанда, республикалық деңгейдегі билік тарапынан шетелдік инвесторлармен жұмыс істеуге деген жақсы құлшыныстың барын атап өткім келеді. Бірақ өңірлік атқарушы билік көбінесе, өкінішке қарай, шетелдік серіктестермен жұмыс істеуге дайын болмай жатады. Алайда ел ауқымының кеңдігіне байланысты кез келген жас мемлекет күрделене түсетін осындай қиындықтармен бетпе-бет келіп тұрады.

– Неміс инвесторлары қазақстандық экономиканың қандай салаларына көбірек қызығады?

Неміс жеткізушілері үшін мұнай секторы көбірек қызығушылық тудырып отыр. Біз шикізат өндірумен айналыспаймыз, тек кен орындарын іске қосуға қажетті техникаларды өндіреміз. Немістердің шағын және орташа бизнесі осы салаға көбірек топтасқан. Бұдан өзге, неміс компаниялары құрылыс, химия, өнеркәсіптік газ және сауда индустрияларында да жұмыс істеуде.

Заметили опечатку? Выделите ее мышью и нажмите сочетание клавиш Ctrl+Enter.

Гидо Херц

11.09.2015 • 11:29 2143

Поделиться
Новости партнёров
Loading...
  • Центр деловой информации Kapital.kz — информационное агентство, информирующее о событиях в экономике, бизнесе и финансах в Казахстане и за рубежом. При работе с материалами Центра деловой информации Kapital.kz разрешено использование лишь 30% текста с обязательной гиперссылкой на источник. При использовании полного материала необходимо разрешение редакции. Редакция Kapital.kz не всегда разделяет мнения авторов статей. При нарушении условий размещения материалов редакция делового портала имеет право на решение спорных моментов в законодательном порядке.

  • Яндекс.Метрика
    Система Orphus