АндерСон Алматыда, немесе бала көңілді Бизнес
АВТОР

13.02.2015 • 12:17 3806

АндерСон Алматыда, немесе бала көңілді Бизнес

Девальвациядан кейін қалай бизнес ашуға болатыны жайлы Азамат Сейітбеков әңгімелейді

2014 жылдың желтоқсан айының соңында Алматыда франшизе бойынша жұмыс істейтін «АндерСон» мәскеулік отбасылық кафелер мен кондитерлік өнімдер желісінің балаларға арналған көңіл-көтеру орны ашылды. Алматылық өкілдік тізім бойынша 15-ші орынды иеленіпті. Девальвациядан кейін қалай бизнес ашуға болатыны жайында басқарушы серіктес Азамат Сейітбеков пен осы желінің коммерциялық директоры Евгения Кузенцова әңгімелеп берген еді.

3393f5bfd47266dca171d3525a7.jpg

- Алматыда өкілдік ашу кімнің идеясы болды деген сұрақтан бастасақ. Бастамашы кім болды: мәскеуліктер ме әлде сіз өзіңіз бе?

Азамат Сейтбеков: Бәрі ұлымның туған күнін атап өтуден басталған еді. Ол кезде мен Мәскеуде тұратынмын. Сөйтіп таңдау «АндерСон» кафесіне түсті. Бір әбіржіткені, кафеге 1,5 ай бұрын тапсырыс беріп қояды екенсің. Ол 2013 жылдың күзі болатын. Дегенмен сервистің жоғарылығы, сапасы, бағасының қолайлы болуы әбден көңілден шықты. Туған күн ұлыма ғана емес, маған да қатты ұнады, сондықтан дәл сондай кафені өзімнің туған қаламда ашқым келді. Сөйтіп келесі жолы «АндерСонға» ұсыныс білдіріп, келісімге отырдық, ал 2014 жылдың қаңтар айында ыңғайлы ғимарат іздестіре бастадық. Келісім жасау мен ғимарат іздестіру ұзаққа созылды. Біресе бізге ұнамады, біресе Мәскеу бекітпеді. Ғимаратты рәсімдеуге, қайта жабдықтауға, қызметкерлер іріктеуге бір жылдай уақыт кетті. Біз, әрине, ең қолайсыз уақытта – 2014 жылдың желтоқсан айында ашылдық. Қауіп болмады емес, болды. Біріншіден, бұл банкеттік кезең, көбінесе ересектердің балаларға мойын бұруға шамасы болмайтын уақыт, ұжымдық кештер, мерекелер, түрлі іс-шаралар дегендей, бәрі Жаңа жылға дайындалып жатты. Екіншіден, бұл уақытта оқушылардың қысқы демалысы басталады, сондықтан көптеген балалар елден, қаладан кетіп қалуы мүмкін. Ал үшіншіден, көңіл алаңдатқан тағы бір жайт – дағдарыс жайлы қауесеттің күшея түсуі болды.

- Осы тұсқа тоқталыңқырап өтсеңіз. Өйткені қазір мейрамхана иелері дағдарыстан көп қауіптенуде. Ресми Астана да үнемдеу режимін жариялады. Сіздер бизнес-жоспарларыңызда осы экономикалық жайтты ескердіңіздер ме? Қандай ойларыңыз бар, франшиза бойынша қалай есептеспексіздер?

Азамат Сейтбеков: Дағдарыс – кезең сайын туындап отыратын, экономикадағы қашып құтыла алмайтын құбылыс қой. Біз Ресейдегі оқиғаларды жіті бақылап отырамыз. Бізге дәл солардағыдай ауыр тие қоймас деп ойлаймын, қанша дегенмен, санкциялар ресейлік экономикаға қатты әсерін тигізуде. Бізге зияны тиюі мүмкін бір ғана нәрсе – мұнай бағасының құлдырауы болып отыр, өйткені соның салдарынан мембюджет қысқарып, ЖІӨ өсімі мен халық табысы да төмендейді ғой. Біздің бизнес-дамуымыздың ондай жағдайға да арналған балама жоспары бар, әлбетте. Яғни, ресейлік дағдарыстың ықпалы туралы тезисті түйіндей отырып, бізге оның кең көлемде әсері бола қоймас деп ойлаймын, мұны бір деңіз. Екіншісі, біз – отбасылық кафеміз, яғни балаларымен бірге келіп демалғысы келетін ересектерге арналған. Біздің халқымыз отбасылық дәстүрді қастер тұтады ғой, балаларды тым қатты еркелетпесе де, туған күндерін атап өтуге тырысады. Туған күн кез-келген жанұя үшін айрықша мереке. Өзімізге үнем жасасақ та, балалардың көңілін көтеруге тырысатынымыз анық. Және бір айтарым, біздің бағаларымыз соншалықты қымбат та емес, хай-класс емес, біз – орташа чегі 5000 теңгені құрайтын орташа деңгейлі кафеміз, ал дағдарыс уақытында әдетте, орташа чегі 6000 теңгеден басталатын мекемелер зардап шегеді. Расында да, сұраныс икемділігі логикасы бойынша, жұрт қымбат сегмент шығындарын үнемдеуге көшетін болады. Өзімізге қандай да бір қымбат зат алудан бас тартсақ та, көңіл көтеріп, көз тартымды дәмді тағамдардан бас тарту қиынырақ қой.

bb604a9a2b128d1237326943cc8.png

Менің ойымша, демалу және көңіл көтеру саласында дағдарыстан айрықша зардап шегетін шетелге шығатын туризм мен импорт болмақ. Дегенмен оның да өз артықшылықтары бар – өзге елге саяхаттай алмаған адамдар белгілі бір уақыт өткен соң ақшаларын Қазақстанның ішінде жұмсайтын болады. Егер демалушыларға жақсы ұсыныс жасай алсақ, олар арзандау бағаға елімізде-ақ демала алатын болады. Мұндай кезеңде жергілікті туризмді дамытуға мүмкіндіктер туады, себебі, демалысқа деген қажеттілік бәрібір жоғары болып қалмақ.

Мен оптимист адаммын, сондықтан өз бизнесіме сенемін. Қашан да кез-келген жағдайға дайын болу керек. Әрине, біздің өз бизнес-жоспарымыз болды, оның ішінде Ресей аумағында істеген жұмысымыз да бар. Алғашқы күтпеген өзгеріс – қаржылай шығынның ұлғаюы болды. Бастапқыда бизнеске басқа сома құймақ болғанбыз, артынан шығындарымыздың көбейіп кеткенін түсіндік. Нәтижесінде, қажетті $650 мыңның орнына, $850 мың құйдық.

Біздің жұмыс істей бастағанымызға небәрі, 1,5 ай ғана болды, сондықтан қазірше қаржылай шығындарды ақтай алдық деп айта алмаймын. Операциялық шығындарды толықтай ақтай бастадық, тіпті аздаған пайда да таптық. Сондай-ақ, франчайзингтік келісімге сәйкес төлемдер де бар. Өкінішке қарай, нақты соманы айта алмаймын, біз оны жарияламау туралы келісімге қол қойысқанбыз, дегенмен бұл әлемдік тәжірибе ғой, жарна төленген соң, түскен пайдадан өз пайызыңды немесе келісім бойынша өз үлесіңді аласың. Барлық негізгі шығыстарды қайтарып алу үшін, менің есебімше, кем дегенде, 1,5 жыл уақыт керек.

- Қызметкерлерді іріктеудегі басты нәрсе не? Қызмет көрсету саласында білікті әрі тәжірибелі қызметкерлерді табу қаншалықты қиын?

Азамат Сейтбеков: Меніңше, уақыт пен ақшаны зая кетірмес үшін, бірден өзіңе мәселенің тиімді жолдарын айтып, көмектесіп отыратын кәсіби мамандарды тартқан жөн. Сондықтан біз франшиза сатып алу жолымен жүрдік.

Қызметкерлерді 3 саты бойынша іріктедік: алдымен HR-скрининг, менімен әңгімелесу негізіндегі сынақ, басты тағамдардың дәмін тату және ең соңғысы – Мәскеумен сұхбат. Топ-менеджементті де – директорды да, бас аспазды да, бас кондитер мен банкеттік менеджерді де солай іріктедік. Олардың бәрі Мәскеуде тәжірибе жинақтады, оның үшеуі ҚР азаматтары. Асүйдегі басты нәрсе – аспаздың өз тағамы мен өніміне жанын сала істеуі. Бүгінгі күні біздің 50 адамнан құралған шағын ұжымымыз бар. Сапалы қызмет көрсететін даяшыларды табу қиын-ақ. Өйткені дәл осы мамандық бізде, Қазақстанда беделді саналмайды, оған көпшілігі уақытша табыс көзі деп қарайды, сондықтан мұндай қиындық біздің ғана басымыздан өтіп жатпағаны анық. Бірақ біздің даяшыларға қояр қосымша талаптарымыз бар: олар біздің басты қонақтарымыз - балалармен ортақ тіл табыса білуі тиіс. Сондықтан іріктеу өте мұқият жүргізіледі. Қызмет көрсету саласының мәдениеті бізде қалыптаспаған, соның салдарынан, кадр ауысуы жиі орын алады. Ең бастысы, жұмысыңды барыңды сала істесең болды ғой, мысалы, Парижде қандай шанышқымен жеп, қандай пышақпен кесу керектігін айрықша мақтанышпен түсіндіріп беруге, саған қуана-қуана ескертулер жасап немесе кеңестер беруге дайын тұратын 40-45 жастағы, тіпті одан да үлкен даяшыларды кездестіруге болады. Ал бізде бұл жағы ақсап тұр. Әрине, жұмыс тәжірибесі қаперге алынады, ал тәжірибесі болмаса, адам ең болмаса, пысық, ерекше икемді әрі харизмалық қасиетке ие болуы тиіс. Біз қызметкерлерді ынталандырып отыруға тырысамыз, өзіміздің даму картамызды, жүріп өтетін қызмет жолын көрсетіп аламыз. Алдымен жаңадан келген даяшы болса, кейіннен кіші даяшы, содан соң жай даяшы, аға даяшы бола жүріп, топтық қызметтерге дейін көтеріле алады. Мәскеулік тәжірибе көрсеткендей, мейрамханалардың бірнеше директоры өз қызметтерін даяшы болудан бастаған. Сонымен қатар, ақшалай ынталандыру да өзгеріп отырады – мәселен, бастапқыда 6% болса, кейіннен істеген жұмысына қарай алатын пайызы да өседі.

- Кафенің ашылуы қаңтар айына, яғни, мейрамханалар үшін өлі маусымға тап келгендіктен, іс жүрмей қалған кездер болды ма? Жұмыс күндері келушілер саны азайған жоқ па? Тек демалыс күндері жұмыс істейтін кафеге айналған жоқсыздар ма?

Евгения Кузнецова: Біздің демалыс күндері ғана жұмыс істейтін кафе еместігіміз анық. Егер статистикаға қарасақ, тұрғындардың туған күндері жыл бойына теңдей етіп бөлінген, түрлі пікірлерге қарамастан, белгілі бір айларға тиесілі айрықша көп туған күндер байқалмайды. Бізде балалар банкетіне қатысты демалыс күндері бос болған емес. Біз ұжымдық іс-шаралардан бас тарттық, тезірек пайда табу үшін тұрақты келушілерімізді жоғалтқымыз келмеді, бізге өзімізді таңдаған адал аудитория керек. Екі банкет залы маусымдық тыныштыққа қарамастан бүкіл қаңтар бойына демалыссыз жұмыс істеді. Біз Жаңа жыл алдында да, одан кейін де жұмыла жұмыс істедік, тіпті кейде асүй қызмет көрсетіп үлгере алмай жатты. Келушілер тасқыны үлкен болды, тек келушілер ғана емес, кондитерлік өнімдерімізге тапсырыс бергісі келгендер кезекке тұрып жатты. Бір қызығы, кондитерлік өнімдеріміз үлкен сұранысқа ие бола бастады. Біз тәтті өнімдерді жеке бизнеске шығару үстіндеміз, өйткені серіктестерімізден де тапсырыстар түсе бастады, енді күн тәртібінде кондитерлік цех қуатын ұлғайту мәселесі тұр. Жұмыс күндері келетін қонақтар мәселесін де шешуге тырысудамыз – оларға таңғы астар мен кешенді түскі астар ұсынудамыз. Бұлардан өзге, жұмыс күндері отбасылық тақырыпта түрлі ивенттер, сондай-ақ, кулинарлық шеберлік сабақтарын өткізіп тұрамыз.

f09542dd252554d31cbb154123f.jpg

- Сіздердің өзге мейрамханалардан, кафелерден айырмашылықтарыңыз бар ма? Менің білуімше, Алматыда балалармен бірге демалуға болатын түрлі орындар жетерлік-ақ...

Евгения Кузнецова: Біздің айырмашылығым өте көп! Біз ата-аналар демалып, ал балалар көңіл көтеруге келуі үшін бар күшімізді саламыз. Ол үшін «үш те бір» қағидасын ұсынамыз – мейрамхана, балалар алаңы мен анимациялық қызмет және кондитерлік дүкен. Біз спирттік өнімдермен ақша табуға ұмтылмаймыз, әрі баға саясатымыз да қатаң – қатты масайтатын алкогольді ішімдіктердің бағасын әдейі қымбаттаттық, олар Алматыдағы өзге көңіл көтеру орындарына қарағанда екі, кейбіреуі тіптен үш есеге қымбат. Бәрін отбасылық атмосфераны қалыптастыру үшін жасаймыз. Шарап өнімдерінің бағасы бізде орташа, өйткені ол тез масайтатын ішімдік емес. Яғни, ішімдік ішу үшін келгендер ұзақ ішіп отыра алмайды. Біз оларды ішу мүмкіндігінен айырмаймыз, бірақ ақшамен жазалаймыз, егер ішкіңіз келсе, іше беріңіз, мархабат! Бірақ ішімдіктің қымбат әрі зиянды екенін ұмытпасаңыз болды. Бұл отбасылық кафенің саясаты. Қайнатылған жеміс шырындары, тосап езінділері қолдан жасалады – олар қымбат емес, ал зиянды газды сусындар қымбатқа түседі.Салыстыру үшін айта кетсем, бір стақан газды сусынның бағасы фреш бағасымен тең. Осылайша салауатты тамақтану салты саясатын дамытудамыз. Асүйге қатысты кейістік танытқандар болды, бірақ ол көбінесе біздің соншама келушілер тасқынын күтпегенімізден туындаған еді. Бұдан өзге, келушілердің кеңестері бойынша Мәскеудің технологиялық карталарынан аздап ауытқуға тура келді, сөйтіп дәмдеуіштерді көбірек қолданып, тағамдарды аздап майлы етіп жасай бастадық.

Ал балалар демалысы жайлы көп бас қатырудың қажеті болмады, мәскеулік үлгіні алып, біздің балаларға бейімдей білдік. Олар біздің кафеміздің басты қонақтары. Аниматорлар қатысатын бағдарламаны енгізбес бұрын, барлық аниматорларды оқуға жіберіп алғанбыз. Өйткені бала – басты сыншы, сондықтан ең алдымен, баланың пікіріне, қалауына құлақ асамыз. Біздің міндетіміз – мерекенің тікелей қатысушы болып табылатын баланы басты қонақ ете отырып, қандай да бір ережелерді таңа бермей, балалардың бәрін жақсылыққа, ойын түріндегі сыпайылыққа үйрету. Мысалға, шеберлік сабақтарын алсақ, шән мәнісінде, бұл - 1,5 сағаттық шығармашылық еңбек. Біз – пайдалы ас мәзірі бар кафеміз, сондықтан біздің ас мәзірімізден пиццаны көрмейсіз, бірақ балалар оны өздері пісіріп, үйлеріне алып кете алады. Мұндай «пайдасыз» еңбектер үшін пицца пісіру барысында оның зиянды екенін еске салып отыратын қарақшы кейіпкерлерді де ойлап таптық.

- Сіздердің маркетингтік жоспарларыңыз бар ма? Сіздер туралы ел қайдан естиді? Кімге көбірек сенім білдіресіздер – ТВ-ға ма, радиоға ма әлде онлайнға ма? Жаңа жыл алдында көптеген журналистерді, блогерлерді, PR-мамандарды, мейрамхана иелерін шақырып, қонақ еттіңіздер, сондай пікір көшбасшыларына көп қаражат жұмсадыңыздар ма, ол шығындарыңыз өтелді ме?

Азамат Сейтбеков: Бұл мәселеде біз ауызша ақпарат тарату ықпалын пайдаланамыз, оның расымен де, пайдасы көп. Біздің билбордтарымыз да, анонстарымыз да болды, сондай-ақ, балаларға арналған шыршаны жарнамалап, осы жерде өткізген де болатынбыз.

Пікір көшбасшыларына арнап кештер де ұйымдастырдық. Ақпараттың ауызша таратылу әсерін сол сәттен-ақ байқай бастадық, танымал блогерлер біздің шақыртуларымызды қабыл алып, кафемізді көрген соң әсерлерін өз аккаунттарында бөлісіп жатты. Шындығында, ондай іс-шараларға көп шығын кеткен жоқ. Бізге шамамен, елу шақты пікір көшбасшылары келді, оларға түрлі тіскебасарлар мен тағамдар ұсындық. Олардың бәрі ауқатты адамдар болғандықтан, өз ақшаларымен есеп айырысқанды жөн көргенін айта кету керек. Сондықтан асүйге кеткен шығындар болмашы ғана болды. Ондай кештер жай ғана танысу, сөйлесу тұрғысынан ғана емес, монетарлық әсер тұрғысынан да өте пайдалы болды – мен жазылған посттардың астына пікір қалдырушылардың біздің мекен-жайымыз бен бізге қатысты басқа да қажетті ақпараттарды анықтап жатқанын көрдім. Ал жөн сұраған сол адамдар «АндерСонға» келіп-қайтқан соң, өз кезегінде, суреттерін салып, әсерлерімен бөлісіп жатты. Яғни, ол тәсіліміз жақсы жемісін берді. Біздің ешқашан өзіміз туралы бір нәрсе жазып немесе айта жүруді өтінбегенімізді айрықша айтып өткім келеді, керісінше, бізді кез-келген, тіпті жағымсыз пікірлер де қызықтырды. Әрине, өте көп жағымды пікірлерді көру жақсы көңіл-күй сылайтыны рас.

- Алдағы даму жоспарларыңыз қандай? «АндерСон» Қазақстанда желіге айнала ма және алдағы уақытта кафеге келушілерді қалай таңқалдыра түспексіздер?

Азамат Сейтбеков: Біздің франчайзерлерге 5 жыл толды, осы бес жыл ішінде олар өз бизнесін жақсы дамыта білді. Біз нарық сұранысын зерттеп шықтық. Халықтың табысы, орналасу жері қандай, аймақта қанша бала бар деген барлық статдеректерге талдау жасай отырып, біз нарықтың небәрі, 4%-ын ғана иемдендік. Сондықтан алға қойған жоспарларымыз өте көп, жыл соңына дейін «алтын шаршыдан» тағы бір кафе және 2016 жылы және бір кафе ашсақ деп отырмыз. Біздің есебімізше, кем дегенде, үш кафе сұранысқа ие болады және бір-бірінің трафигін жеп қоймайды. Ал ашылған кафеге қатысты айтсақ, жазғы алаңда балалар мен ересектерге арналған көптеген қызықты ойларымызды жоспарлаудамыз. Біз жазда міндетті түрде батут орнатып, ата-аналар үшін кәуап түрлерінің мәзірін енгізбекпіз, қолда бар хосперді (жетілдірілген мангал) қосып, грильді ұнататын қонақтар келеді деп күтудеміз.

Заметили опечатку? Выделите ее мышью и нажмите сочетание клавиш Ctrl+Enter.

Евгения Кузнецова Азамат Сейтбеков АндерСон

13.02.2015 • 12:17 3806

Поделиться
Loading...
  • Kapital.kz – информационное агентство, информирующее о событиях в экономике, бизнесе и финансах в Казахстане и за рубежом. Запрещается использование материалов Центра деловой информации Kapital.kz казахстанскими интернет-СМИ, несмотря на наличие гиперссылки на источник. Данным разрешением обладают исключительно информационные партнеры. Также не допускается перепечатка материалов делового портала Kapital.kz, которые прозвучали в эфире радиостанций, телеканалов, появились на страницах газет или были размещены на интернет-ресурсах, являющихся информационными партнерами Kapital.kz.
    Редакция Kapital.kz не всегда разделяет мнения авторов статей.

  • Яндекс.Метрика
    Система Orphus