СҚО кәсіпкерлері азық-түлікке 50%-дық үстеме баға қосқаны әшкере болды

2026 жылдың басынан бері Солтүстік Қазақстан облысындағы шамамен 20 кәсіпкер азық-түлік тауарларына белгіленген шекті сауда үстемесін асырғаны үшін бюджетке 1,5 млн теңгеден астам айыппұл төледі, деп хабарлайды Kapital.kz іскерлік ақпарат орталығы Министрліктің сауда және интеграция министрлігінің баспасөз қызметіне сілтеме жасап.

«Бұл жерде мемлекет тарапынан үстеме бағасы шектелген әлеуметтік маңызды азық-түлік өнімдері тізіміне кіретін тауарлар туралы сөз болып отыр. Ең жиі анықталған бұзушылықтарға картоп, сәбіз, күріш, алма және басқа да негізгі азық-түлік өнімдерінің бағасын шектен тыс көтеру жатады. Кейбір жағдайларда сауда үстемесі рұқсат етілген деңгейден 50%-дан астам асқан», – деп түсіндірді Сауда министрлігі.

Тексерістер жүргізудің негізі ретінде Мемлекеттік кірістер департаменті ұсынған электрондық шот-фактуралар деректері алынған. Құжаттарды талдау мамандарға өнімнің сатып алу құнын соңғы сөре бағасымен салыстырып, қолданылған үстеме мөлшерін объективті бағалауға мүмкіндік берген. Мұндай тәсіл субъективтілікті болдырмайды және тек қаржылық құжаттарға сүйенуге жол ашады, деп атап өтті ведомство.

Министрліктің хабарлауынша, баға шектеулерін сақтау бақылауы тұрақты жүргізіледі. Мониторинг ірі сауда желілері мен шағын дүкендерді де қамтиды. Рұқсат етілген үстемені асырғаны анықталған жағдайда кәсіпкерге бұзушылықтарды жою жөнінде ескерту беріледі, сондай-ақ әкімшілік айыппұл салынады.

Сауда және тұтынушылар құқығын қорғау департаменті кәсіпкерлерді заң талаптарын қатаң сақтау қажеттігі туралы ескертеді. Бұзушылықтар тек жоспарлы тексерістер кезінде ғана емес, сонымен қатар цифрлық деректерді талдау негізінде де анықталады. Мамандар пікірінше, мұндай бақылау форматы нарықтағы ашықтықты арттырады және адал бәсекелестікті қалыптастыруға ықпал етеді.

Бұған дейін аймақтық комиссиялар сауда үстемесін қолдану тәртібін бұзудың 128 фактісін анықтағаны хабарланған болатын.

Сондай-ақ Қазақстанда әлеуметтік маңызды азық-түлік тауарлары бойынша сауда үстемесін арттыру мүмкін екені белгілі болды. Осы мақсатта бизнестің шығындарын есепке алуға мүмкіндік беретін түзетулер әзірленуде.

2025 жылғы 23 қарашада әлеуметтік маңызды азық-түлік өнімдері тізімін кеңейту туралы хабарланған еді. Сол кезде Қазақстандағы ірі импорттаушылар мен жеткізушілер пулын құру жоспарланғаны айтылған, ал үкімет оның қатысушыларымен баға тұрақтылығын қамтамасыз ету мәселесін талқылайтыны мәлімделген.